Wzrost zachorowań na WZW A. Chrońmy siebie i swoich bliskich!

W pierwszej połowie 2026 roku w Polsce odnotowano 1312 przypadków wirusowego zapalenia wątroby typu A. To więcej niż przez cały 2025 rok, kiedy zarejestrowano 1085 zachorowań. Inspekcja sanitarna ostrzega przed dalszym rozprzestrzenianiem się wirusa i przypomina, że najważniejszymi elementami profilaktyki są szczepienia, higiena rąk oraz bezpieczne przygotowywanie żywności.

WZW A, czyli choroba brudnych rąk. Jak dochodzi do zakażenia?

Wirusowe zapalenie wątroby typu A, nazywane również żółtaczką pokarmową lub chorobą brudnych rąk, jest wywoływane przez wirusa HAV. Do zakażenia najczęściej dochodzi drogą pokarmową — poprzez spożycie skażonej wody lub żywności. Wirus może się także przenosić przez bezpośredni kontakt z zakażonym człowiekiem, między innymi za pośrednictwem nieumytych rąk.

Problemem jest fakt, że osoba zakażona jest najbardziej zaraźliwa już na 1–2 tygodnie przed wystąpieniem pierwszych objawów oraz w pierwszych dniach choroby. Oznacza to, że może nieświadomie przekazywać wirusa innym osobom, zanim zorientuje się, że jest chora.

Kto jest szczególnie narażony na zakażenie WZW A?

Na zakażenie szczególnie narażeni są pracownicy gastronomii i zakładów produkujących żywność, personel ochrony zdrowia, a także osoby pracujące w szkołach, przedszkolach i innych miejscach, w których codziennie dochodzi do kontaktu z dużymi grupami ludzi. Większe ryzyko dotyczy również osób mających kontakt z odpadami i nieczystościami.

Kampania promowana przez Państwową Inspekcję Sanitarną jest skierowana przede wszystkim do osób pracujących w ochronie zdrowia, przy żywności oraz mających częsty kontakt z innymi ludźmi. Jej celem jest ograniczenie liczby zakażeń oraz ochrona pracowników, klientów i pacjentów.

Szczepienie i higiena chronią przed WZW A

Najskuteczniejszą formą ochrony przed WZW A są szczepienia. Szczepionka może zostać podana również po kontakcie z osobą chorą — najlepiej nie później niż w ciągu 14 dni od narażenia na wirusa.

Równie ważne jest dokładne mycie rąk po skorzystaniu z toalety, przed przygotowywaniem jedzenia i przed posiłkiem. Należy także myć owoce i warzywa, korzystać z bezpiecznej wody, odpowiednio przechowywać żywność oraz dokładnie gotować potrawy.

Każda osoba, która nie chorowała wcześniej na WZW A i nie została zaszczepiona, może ulec zakażeniu. Przestrzeganie podstawowych zasad higieny oraz szczepienia pomagają chronić nie tylko siebie, lecz także bliskich, współpracowników, klientów i pacjentów.